ITblog

Dziś rano w BBC News 24 widziałem wywiad z pewnym jegomościem dotyczącym ochrony danych osobowych. Jak wspomniał zaproszony do studia gość, UK stało się krajem gdzie wszyscy są obserwowani i należy dokładnie określić granicę do jakiego momentu państwo może obserwować ludzi. Z jednej strony mamy ochronę przed terroryzmem i innymi formami przestępczości, a z drugiej ochronę prywatności gwarantowaną w konstytucji.

Tak wygląda UK, chciałem sprawdzić jak wygląda to w Irlandii. Postanowiłem przeanalizować dwa dni z życia obywatela Zielonej Wyspy.

Poranek. Włączam komórkę. Jeśli znajduję się w zasięgu co najmniej 3 stacji bazowych (BTS), sieć komórkowa jest w stanie określić moje położenie (a raczej mojego telefonu, co praktycznie jest tożsame) z dokładnością do 50 cm.

Podróż do pracy. Jeśli jadę samochodem (motorem) kilka kamer na kolejnych skrzyżowaniach jest w stanie odczytać moją rejestrację. Podróż LUAS’em (dublińskim tramwajem) - jeśli używam karty prepaid każdy skan przed wejściem do tramwaju to odnotowanie, że moja osoba się tam pojawiła. Po wyjściu z tramwaju muszę się “wylogować” - kolejna informacja w systemie. Jeśli chciałbym kupić bilet na czas krótszy niż 7 dni płacę gotówką, w przeciwnym wypadku mogę użyć karty płatniczej i znów pojawiam się w “systemie”.

Dzień w pracy. Nawet jeśli przez cały dzień skutecznie unikałem wzroku mojego szefa i myślałem, że będę tego dnia niewidoczny wystarczy by krótki telefon do ochrony upewnił mojego menedżera, że byłem w pracy. Każde wejście i wyjście z budynku to skan mojej karty. Każde użycie karty stołówkowej to kilka euro mniej z mojego konta. Nie wspominając oczywiście o fakcie odnotowania mojej obecności przez kamery w budynku i dookoła niego. Logowanie do komputerów (mam dwa na biurku) - informacje z dokładnością do sekundy o której się zalogowałem z jakiego komputera. Ściągam pocztę z serwera - pojawiam się w logach Exchange, innych serwerów POP3, wysyłam pocztę - logi w serwerach SMTP. Otwieranie plików na serwerach zdalnych - wpisy w Security Event Log informujące administratora o moim działaniu i czasie. Jeśli włączony jest audyt dostępu - logi wzbogacają się o nazwy plików, które otwierałem. Otwieram przeglądarkę i wpisuję adres URL. Informacje co przeglądam zapisują się na serwerach ISA w mojej firmie oraz na serwerach, których strony przeglądałem. Cookies zapisują informacje, które mogą być przydatne przy kolejnych odwiedzinach. Przeglądarka przechowuje nazwy użytkownika i hasła.

Pora lunchu. Płacę gotówką, którą wyjąłem wcześniej w bankomacie. W najlepszym przypadku tylko jeden bank dowiaduje się o tym fakcie. Jeśli jest to sieć ATM nie będąca własnością żadnego banku - odpowiednio więcej. Oczywiście nad bankomatem czuwa kamera. Podobnie wygląda sytuacja, kiedy płacę kartą za posiłek. Tym razem funkcję ATM przejmuje POS wdzwaniający się do systemu bankowego banku lub firmy pośredniczącej. Dodatkowo numer transakcji w barze/restauracji zawiera te same dane identyfikujące co informacje przesyłane do banku. W międzyczasie dostaję mandat za przekroczenie opłaconego czasu parkowania. Informacja o właścicielu samochodu jest łatwo dostępna dla osoby umieszczającej mandat za wycieraczką. Teraz kolejna firma, tym razem sprawdzająca parkowanie wie gdzie i o której godzinie znajdował się mój samochód. Ja nie mogłem być daleko.

Po pracy zakupy. Na wjeździe na parking kamera odczytująca tablicę rejestracyjną i rejestrująca moją twarz. Znów płacę za zakupy kartą. W razie konieczności bank może dowiedzieć się co kupiłem.

Na drugi dzień rano samolot do Londynu. Wcześniej zakupione przez Internet bilety, informacja o adresie IP, przeglądarce, systemie operacyjnym, rozdzielczości, liczbie kolorów wraz z moimi danymi adresowymi i numerze karty kredytowej lądują w systemie rezerwacji biletów. Check-in i pojawiam się wraz z numerem paszportu na liście pasażerów lotu BD120 do London Heathrow linii bmi. Wyłączając komórkę “znikam” w Irlandii by ponownie “pokazać się” na terminalu lotniska LHR, już w Wielkiej Brytanii. Korzystam z roamingu, więc nie tylko moja macierzysta sieć, ale także jej partner roamingowy wie z dokładnością do 50 cm gdzie się znajduję. Sytuacja z kamerami na ulicach, z biletami znowu się powtarza. Kupuję w sklepie fotograficznym obiektyw do mojego Nikon’a, płacę kartą, zakup nie był tani. Po 5-ciu minutach mój bank do mnie dzwoni z pytaniem czy wiem jaka była ostatnia transakcja na mojej karcie. Potwierdzam zakup. Wieczorem wracam do Dublina, sytuacja podobna co przy przylocie. Tym razem linia lotnicza Aer Lingus wie, że jestem jej pasażerem. Lot EI183 z LHR do DUB. Na lotnisku zamawiam taksówkę do domu. Taksówka wyposażona jest w środku w kamerę i nadajnik GPS informującą sieć taksówkarską gdzie znajdują się ich samochody. W międzyczasie ponownie “loguję się” w irlandzkiem sieci komórkowej Meteor.

Moja prywatność znika z momencie, kiedy otwieram oczy. Poajwia tylko wtedy, gdy wyjmę baterię z telefonu, wyłączę telewizor (cyfrowa kablówka), router, wszystkie komputery i udam się piechotą do lasu po drodze zasłaniając twarz przed wszędobylskimi kamerami. Oczywiście już na miejscu nikt nie może mnie zobaczyć.

Nie ma możliwości ucieczki spod oka Wielkiego Brata. Im bardziej świat staje się zbiorem milionów naczyń połączonych, im łatwiejszy jest przekaz informacji tym więcej osób i instytucji wie gdzie w danej minucie i sekundzie znajduje się moja osoba. Problemem staje się system, w którym jedna instytucja ma dostęp do wszystkich tych informacji w przypadku gdy nie jestem terrorystą czy nawet zwykłym kieszonkowcem. Dlatego też, jestem wielkim zwolennikiem instytucji, która będzie kontrolować przepływ takich informacji i stać na straży by nigdy nikt nie miał dostępu do wszystkich danych na temat obywateli.